Sectorale Ontwikkelpaden maken zichtbaar welke functies er zijn en welke scholing mensen kan helpen om in te stromen, door te groeien of over te stappen. De uitdaging zit in de toepassing: arbeidsmarktprofessionals moeten kunnen inschatten wat een functie in de praktijk vraagt en welke kandidaat daarbij past. Werkgevers moeten op hun beurt verder kunnen kijken dan diploma’s en werkervaring alleen.

Want iemand die op papier niet direct aansluit, kan vanuit skills en ontwikkelpotentieel juist wél een goede match zijn. De vraag was daarom: hoe maken we Sectorale Ontwikkelpaden praktisch bruikbaar voor matching en ontwikkeling?

Voor SOL ontwikkelden we, in samenwerking met FoodDelta Zeeland, Werkcentrum Goes, HZ University of Applied Sciences en regionale werkgevers, de Bedrijvensafari. Geen bijeenkomst in een vergaderzaal, maar de regio in om functies en werkomgevingen zelf te ervaren.

Tijdens de eerste editie gingen professionals vanuit het werkcentrum en onderwijs op bezoek bij Zeelandia, Lineage en Sophyn Greens. Ze onderzochten welke werkzaamheden, skills en gedragingen bij functies horen.

Met een speciaal ontwikkeld skillspaspoort maakten zij vervolgens de koppeling met realistische kandidaatprofielen. Wat kan iemand al? Welke functie past daarbij? En welke scholing uit het Sectorale Ontwikkelpad kan helpen om de stap naar werk mogelijk te maken? Ook werkgevers keken zo opnieuw naar hun functies: welke skills zijn echt nodig en waar is ruimte voor ontwikkeling?

Zo bleven de Sectorale Ontwikkelpaden geen theoretisch instrument, maar een hulpmiddel om daadwerkelijk anders naar werk te kijken. 

De Bedrijvensafari bracht werkgevers, onderwijs en arbeidsmarktprofessionals dichter bij elkaar. Deelnemers kregen een beter beeld van functies en werkgevers in de regio en oefenden direct met het herkennen van overdraagbare skills en ontwikkelkansen.

Dat leidde ook tot concrete vervolgstappen. Kandidaten werden geplaatst en accountmanagers en werkgevers weten elkaar beter te vinden. Ook is er meer wederzijds begrip ontstaan over wat werkgevers zoeken en wat arbeidsmarktprofessionals nodig hebben om kandidaten goed te begeleiden. Daarmee ontstaat precies wat nodig is voor duurzame samenwerking: een gezamenlijke taal tussen werkgevers, onderwijs en werkcentra over skills, ontwikkeling en kansen op werk. 

De aanpak kreeg daarnaast landelijke aandacht via de Nieuwsbrief Sectorale Ontwikkelpaden van de Rijksoverheid en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Een mooie bevestiging dat de vraag ook buiten Zeeland speelt: hoe maken we van een ontwikkelpad een echte route naar werk?

In 2016 verkeerde O&O-fonds Stichting Ontwikkelingsfonds Levensmiddelenindustrie (SOL) in crisis. De stichting leed verlies, had een negatief imago en was de verbinding met de werkvloer kwijtgeraakt. Projecten werden vooral uitgevoerd om formele verplichtingen te vervullen, zonder dat werkgevers of medewerkers er echt voordeel van hadden. De kernvraag van het bestuur was dan ook: maak ons weer relevant en toekomstbestendig.

We startten met een sectorbreed onderzoek. We spraken met werkgevers en medewerkers, om hun verwachtingen en behoeften echt te begrijpen. Niet vanachter ons bureau, maar in contact met de mensen in de sector. Op basis van deze inzichten ontwikkelden we een gedragen strategie om maximale impact te maken in de levensmiddelenindustrie.

Subsidiedienstverlening
Een middel om impact te maken is het FIT2030-programma van de MDIEU-subsidie. Het doel: organisaties helpen toekomstbestendig te worden, met sociale innovatie centraal. Dankzij ons partnernetwerk van 35+ organisaties kunnen bed rijven verschillende initiatieven uitvoeren om de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers te versterken. Na de getekende offerte zorgt ons subsidieteam voor alles: van aanvraag tot afronding.

Samenwerkingen regisseren
Echte verandering kan alleen door samenwerking. Daarom sloten we partnerschappen met gemeenten, regio’s en andere sociale organisaties. Zo vergroten we de impact van projecten. Toen we zagen dat onderwijs en bedrijfsleven niet goed op elkaar aansluiten, zochten we ook contact met onderwijsinstellingen. We richten ons op structurele verandering, geen tijdelijke oplossingen. Samenwerken met andere sectoren is hierbij ook belangrijk: iedereen worstelt met dezelfde arbeidsmarktvraagstukken en kan van elkaar leren.

Commerciële werkzaamheden
Onze Business Consultants benaderen actief bedrijven die aan duurzame inzetbaarheid willen werken. Ze voeren gesprekken om de behoeften scherp te krijgen en adviseren over passende activiteiten uit het partnernetwerk. Tegelijkertijd versterkt het marketing- & communicatieteam de zichtbaarheid van SOL via een mix aan kanalen: het delen van relevante content via de LinkedIn-pagina en de maandelijkse nieuwsbrief, het schrijven en beheren van de website én het organiseren van verschillende events, zowel voor SOL als voor partners.

Met honderden miljoenen aan subsidie aanvragen en verantwoording hebben we met SOL de eerste twee jaar van de subsidieregeling een publiek ter grootte van een vol Willem II-stadion bereikt. Met meer dan 1.000 LinkedIn-volgers, 550 nieuwsbrieflezers en tientallen earned-media artikelen in vakmedia bereikt SOL honderden bedrijven en tienduizenden werknemers. Er zijn 17 samenwerkingsverbanden opgezet waar SOL een regisserende rol heeft, om zo de meeste impact te maken.

Nu is SOL weer een belangrijke partner voor de levensmiddelenindustrie, met projecten die écht aansluiten bij de behoeften van werkgevers en medewerkers. Met de kracht van mensen, verbeteren het werk van morgen, ook in de levensmiddelenindustrie.

In de sectoren vlees en vleeswaren is het werk zwaar, dus het is niet vanzelfsprekend dat medewerkers kunnen blijven werken tot hun pensioen. Daarom is er samen met Wecreate een sectoraal project vanuit de MDIEU subsidieregeling (Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden) gestart. Deze regeling helpt om medewerkers langer gezond aan het werk te houden en eerder te kunnen laten stoppen als dat nodig is. Niet voor de eerste keer: eerder werkten ze al succesvol samen aan projecten rond duurzame inzetbaarheid, met steun van het ESF-programma.

Maar het aanvragen van een subsidie en uitrollen hiervan is erg complex. Het bestaat uit verschillende fases: de aanvraag voor de subsidie wordt geschreven, waar een sectoranalyse verplicht is. Vervolgens wordt het plan uitgerold en geïmplementeerd. “Wecreate gaat hierin verder dan andere partijen. De consultants bij Wecreate praten met bedrijven in onze sectoren om te kijken wat die nodig hebben en ontwikkelen (maatwerk) programma’s om de duurzame inzetbaarheidstrajecten vorm te geven.” Ook het afronden van een subsidieproject vraagt veel deskundigheid: “Alle activiteiten en documenten moeten passen binnen de regels van de subsidie en de wet,” vertelt onze consultant en projectleider Yusra. Het is misschien wel het belangrijkste onderdeel van het traject en vraagt veel precisie. “Dat kunnen we niet zonder Wecreate,” zegt de sociaal secretaris.

Dankzij Fit voor Vlees(waren) kunnen medewerkers uit de twee sectoren werken aan hun duurzame inzetbaarheid en zo vitaler, vaardiger en wendbaarder worden. En als blijven werken geen optie meer is, dan kunnen ze soms eerder stoppen via de RVU (Regeling Vervroegd Uittreden). Het project ging niet zonder slag of stoot: “Het duurde even voordat het project op gang kwam,” vertelt Yusra. “Een nieuwe subsidie in een nieuwe sector: het was even aftasten wat de beste manier was om dit aan te vliegen.”

Na een kleine verlaging van het subsidiedoel, is dit doel uiteindelijk meer dan behaald: in totaal is er 1.8 miljoen euro aan subsidie toegekend. “Hiermee zijn er al veel medewerkers in de vlees en vleeswaren sectoren bereikt, maar er is nog een wereld te winnen,” zegt FCB Vlees(waren). “De grote bedrijven vinden ons en de subsidie. Bij kleinere bedrijven is duurzame inzetbaarheid óók heel belangrijk, maar is het door de waan van de dag vaak een bijzaak.” Daarom gaan FCB Vlees(waren) en Wecreate door. Met extra focus op kleinere bedrijven, én een communicatieplan om hen beter te bereiken. Zodat duurzame inzetbaarheid niet alleen iets is voor de grote “jongens”, maar voor de hele sector. Samen maken we impact op de echte werkvloeren van Nederland, ook in de vlees- en vleeswarensectoren.

De sector Waterschappen is cruciaal voor Nederland. “Als wij een week niet werken, heeft Nederland een groot probleem; dan hebben we natte voeten of is er geen water in droge periodes,” vertelt Erika Nehmelman, programmamanager bij A&O fonds Waterschappen. Hoewel continuïteit cruciaal is, is de sector aan het vergrijzen. Met een gemiddelde leeftijd van 48 jaar is enthousiasmeren van jong talent extra belangrijk.

Een groep jonge medewerkers kwam met het idee voor een sectorbreed jongerennetwerk. Maar, hoe geef je structuur aan een netwerk die de sector wil transformeren? “We spraken hier al twee jaar over, maar we wisten niet hoe we dit moesten aanpakken,” zegt Erika. “Daarom hadden we behoefte aan een partij die ons praktisch en doelgericht kon begeleiden.”

Met een opdracht voor het creëren en op de kaart zetten van het jongerennetwerk bij de relevante stakeholders kwam het fonds bij Wecreate. Samen met de jongeren is er gekeken naar de wensen en ideeën rondom het initiatief. “We hebben jongeren vanaf het begin betrokken en hen geholpen om zelf verantwoordelijkheden op te pakken,” vertelt Erika. Samen met de groep enthousiaste jongeren ontwikkelden we een platform dat startte met een landelijke kick-off.

Een groot deel van de sector was vertegenwoordigd en zo kon er gezamenlijk gebrainstormd worden over een programma. Ook waren er een drietal directeuren bij, die input vanuit een ander perspectief leverden. Het netwerk werd zo goed ontvangen, dat alle aanwezige Waterschappen zich direct aansloten bij het initiatief. De basis voor het netwerk was gelegd!

Met advies over het onderhouden van het netwerk heeft Wecreate een succesvol zelfsturend netwerk achtergelaten. De Toekomstdenkers brengen, gevraagd en ongevraagd, advies uit aan het cao-overleg en delen hun visie en advies aan een kring van directeuren in de sector. “Het is geweldig hoe jongeren hun plek vinden en hun stem laten horen,” zegt Erika. “Zonder Wecreate was dit nooit gelukt. Zij hebben echt het zaadje geplant voor een toekomstbestendig netwerk.”

A&O Grafimedia is het A&O-fonds voor de grafische industrie. De grafische industrie is door automatisering, ontlezing en tal van andere factoren een krimpsector geworden. Daarom is de missie van het A&O-fonds om werkgevers en hun werknemers in deze industrie te stimuleren om kritisch naar zichzelf te kijken en eigen regie te pakken, en zo duurzame inzetbaarheid te bevorderen. Om dit aan te pakken vraagt het fonds subsidie aan. Dit is een lastig proces. “Daarom hebben we specialisten nodig, voor uitvoering en advies.” Zo kwam A&O Grafimedia jaren geleden al met Wecreate in contact.

A&O Grafimedia is een klant van het eerste uur. Al jaren werken zij met Wecreate samen om subsidies aan te vragen én veilig te stellen. Richard Leloux, directeur bij A&O Grafimedia, vindt Wecreate een prettige samenwerkpartner. Dankzij de goede communicatie en de kennis van de sector schakelen we snel. “Eerder werkten we met een partij waarbij elk telefoontje geld kostte. Dat werkt niet lekker. Je moet informeel contact kunnen hebben, zonder dat je daarvoor een rekening krijgt. Daarom vind ik het prettig dat we met Wecreate conform offertes werken.”

Begin 2017 kwam de gezamenlijke vraag van een paar Opleiding- en Ontwikkelfondsen om de onderlinge samenwerking te versterken. Veel O&O-organisaties liepen namelijk tegen dezelfde problemen aan. Denk dan aan arbeidsmarktvraagstukken die alle branches overstijgen als personeelstekort, verzuim of subsidieregelingen vanuit de verschillende ministeries. Ook het gebrek aan onderlinge kennisdeling wilden zij aanpakken, want ze werkten langs elkaar heen. En dat terwijl de relevantie van sectorfondsen erg onder druk stond: steeds meer beleid en middelen gingen richting gemeenten. Daarom de vraag: help ons een gezamenlijke strategie en agenda te formuleren en het aantal fondsen uit te breiden. 

Om onderlinge samenwerking te verbeteren hebben we het samenwerkingsverband de Samenwerkende O&O-fondsen opgezet. Vanuit onze aanjagende, organiserende en faciliterende rol zijn we op zoek gegaan naar de gedeelde belangen en hebben verschillende initiatieven aan elkaar verbonden voor een duurzame samenwerking tussen partijen. Daar stimuleren we regionale arbeidsmobiliteit en intersectoraal arbeidsmarktonderzoek, organiseren we de jaarlijkse O&O-conferentie en zetten we thema’s als leercultuur en leven lang ontwikkelen op de kaart. Zo brengen we complexe onderwerpen terug naar heldere definities en praktische acties die iedereen begrijpt én uitvoert. Ook verzorgden we de organisatie, het voorzitterschap en het financieel beheer van gezamenlijke projecten. 

Inmiddels hebben 35 A&O-(Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds) en O&O-organisaties zich bij dit samenwerkingsverband aangesloten. Het is inmiddels écht een begrip; het samenwerkingsverband zit veelvuldig aan tafel met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en wordt op internationale schaal als succesvol praktijkvoorbeeld gebruikt. Ook is het gezamenlijk ontwikkelde eigen regie model omarmd door SER en TNO als landelijke standaard.

De impact bleef niet beperkt tot de sector zelf. Dankzij deze gezamenlijke lijn erkende minister Koolmees publiekelijk het belang van O&O-fondsen. Dat gaf hen opnieuw een stevige positie in Den Haag. In het Pensioenakkoord werd vervolgens één miljard euro voor sectoren beschikbaar gesteld, met O&O-fondsen als belangrijkste aanvraagpartijen. Een doorbraak waarvan de fondsen tot op de dag van vandaag profiteren. De komende jaren ligt onze ambitie in het verder versterken van leren op de werkvloer en op duurzame inzetbaarheid. Samen zetten we ons in voor een optimale werking van de arbeidsmarkt.